طرز تهیه شیرینی قیطونی

شیرینی قیطونی یا غلتونک مجلسی، از انواع متداول و پرطرفدار شیرینی عید نوروز محسوب می شود. مراحل تهیه شیرینی قیطونی نسبتاً ساده است و این شیرینی ماندگاری نسبتاً بالایی (در حد ۲ ماه) دارد. بنابراین می توانید به عنوان عصرانه یا در مناسبت ها و مجالس مختلف نیز از این شیرینی خوشمزه ایرانی استفاده کنید. مزیت دیگر شیرینی قیطونی، شکل جالب و تنوع طعم و رنگ آن است. برای آشنایی با طرز تهیه شیرینی قیطونی و نکات مهم پخت شیرینی قیطونی در خانه با ما همراه باشید.

نحوه پخت شیرینی قیطونی

مواد اولیه شیرینی قیطونی

  • آرد شیرینی: ۸۰ گرم
  • آرد برنج: ۴۰ گرم
  • پودر قند: ۱۰۰ گرم
  • آرد نخودچی: ۲۵ گرم
  • روغن قنادی یا روغن جامد: ۱۰۰ گرم
  • روغن: ۲ قاشق غذاخوری
  • وانیل: یک چهارم قاشق چای‌خوری
  • کنجد، پودر نارگیل و پودر پسته: به میزان دلخواه

مواد اولیه شیرینی قیطونی

مواد دلخواه

به جز مواد اولیه شیرینی قیطونی، مواد دیگری نیز برای درست کردن این شیرینی به کار می روند که ضروری نیستند و استفاده از آن ها به سلیقه شخصی بستگی دارد. این مواد عبارتند از:

  • گلاب : نصف پیمانه
  • پودر زنجبیل: نصف قاشق غذاخوری
  • پودر هل: یک چهارم قاشق چای‌خوری
  • رنگ خوراکی: برای رنگ کردن پودر نارگیل

مواد لازم برای شیرینی قیطونی

طرز تهیه شیرینی قیطونی

به طور کلی درست کردن شیرینی قیطونی از ۶ مرحله اصلی تشکیل می شود. در ادامه به هر یک از مراحل و نکاتی که هر در مرحله باید رعایت شوند می پردازیم.

۱٫ الک کردن آرد ها و پودر قند

آرد شیرینی، آرد برنج، آرد نخودچی، و پودر قند را هر کدام ۳ بار الک می کنیم. می توانیم سه آرد را با هم ترکیب کرده و الک کنیم یا اینکه هر کدام را به طور جداگانه الک کنیم. در نهایت همه آردها به طور همزمان به مخلوط ما اضافه خواهند شد.

۲٫ مخلوط کردن پودر قند با روغن جامد

پودر قند را که قبلاً الک کرده ایم به همراه روغن جامد یا روغن صاف قنادی در داخل ظرف ریخته و با همزن برقی مخلوط می کنیم تا کاملاً کرمی و کش دار شود. برای اینکه خمیر کیفیت کافی داشته باشد، این کار را در چند مرحله انجام می دهیم.

  • هم زدن با قاشق: برای اینکه پودر قند به اطراف پراکنده نشود، قبل از استفاده از همزن، آن را به کمک قاشق با روغن مخلوط می کنیم.
  • هم زدن با همزن برقی: زمانی که روغن و پودر قند اندکی ترکیب شدند، مخلوط را با همزن برقی هم می زنیم.
  • اضافه کردن روغن مایع و وانیل: بعد از اینکه روغن جامد و پودر قند اندکی با هم مخلوط شده و به حالت خمیری رسیدند، هم زدن را متوقف کرده و پودر وانیل و روغن مایع خود را اضافه می کنیم.
  • هم زدن مجدد: بعد از افزودن روغن مایع و وانیل، دوباره به هم زدن با همزن ادامه می دهیم تا به خمیر سبک نهایی برسیم. هم زدن در این مرحله حدود ۷ الی ۸ دقیقه طول می کشد.

شیرینی قیطونی با روغن مایع

نکات مهم درست کردن شیرینی قیطونی در این مرحله:

  • ممکن است بخواهید به جای روغن جامد از کره استفاده کنید. باید بگوییم که استفاده از کره برای این شیرینی  اصلاً توصیه نمی شود. زیرا باعث خشک و پودر شدن شیرینی شما خواهد شد.
  • اگر در حین استفاده از همزن برقی، مواد شما به اطراف پراکنده می شوند، احتمالاً دو دلیل دارد: یا ظرفی که برای مخلوط انتخاب کرده اید به اندازه کافی گود نیست و یا همزن را کج و با زاویه نگه داشته اید. حتماً از ظرف با دیواره های بلند استفاده کرده و همزن را طوری در دست بگیرید که نسبت به کف ظرف عمود باشد.

نکات شیرینی قیطونی

۳٫ اضافه کردن آردها

پس از سبک شدن مخلوط خمیری قند و روغن جامد، نوبت اضافه کردن آردهای الک شده است. همان طور که گفته شد می توانید همه آردها را با هم مخلوط کرده و به خمیر اضافه کنید. یا اینکه آرد شیرینی، آرد برنج و آرد نخودچی را یکی یکی و به ترتیب اضافه کنید.

  • اضافه کردن پودر زنجبیل و پودر هل: این مواد برای درست کردن شیرینی قیطونی ضروری نیستند و استفاده از آن ها به سلیقه شخصی بستگی دارد. در صورت تمایل این پودرها را همراه با آردها به مخلوط خود اضافه کنید.
  • هم زدن با همزن خاموش: بعد از اضافه کردن آردها، برای مدتی مخلوط را با همزن خاموش هم می زنیم تا با هم ترکیب شوند. می توانید از لیسک هم برای این کار استفاده کنید.
  • هم زدن با همزن روشن: دستگاه همزن را روشن کرده و به هم زدن خمیر ادامه می دهیم تا آردها و خمیر به طور کامل با هم مخلوط شوند.
  • جدا کردن مواد از پره های همزن: خمیر ما در این مرحله بسیار چسبنده است و مقدار زیادی از آن به پره های همزن چسبیده است. این مواد را با دقت از پره های همزن جدا کرده و به ظرف خمیر باز می گردانیم.

دستور پخت شیرینی قیطونی

۴٫ جمع کردن و استراحت دادن به خمیر

پس از اینکه مواد کامل با هم مخلوط شدند، نوبت به جمع کردن خمیر است. در این مرحله همزن را کنار گذاشته و برای یکدست شدن خمیر، آن را با انگشتان ورز می دهیم.

  • ورز دادن با نوک انگشتان: دقت کنید که در این مرحله، فقط و فقط از نوک انگشتان برای ورز دادن خمیر استفاده کرده و زیاد به خمیر فشار وارد نکنید. در غیر این صورت روغن خمیر از آن جدا شده و به اصطلاح روغن پس می دهد که اصلاً برای شیرینی ما مناسب نیست.

طرز درست کردن شیرینی قیطونی

  • جمع شدن خمیر: تا زمان جمع شدن خمیر باید به ورز دادن با انگشتان ادامه دهید. نتیجه نهایی باید خمیر یکدست و لطیفی باشد که به دست نمی چسبد. در این مرحله خمیر شما آماده استراحت است.
  • استراحت خمیر: بعد از اینکه خمیر آماده شد، باید آن را در داخل نایلون و در دمای معمولی آشپزخانه قرار دهیم تا به مدت یک ساعت استراحت کند.

شیرینی قیطونی با بافت نرم

۵٫ طرز تهیه شیرینی قیطونی از خمیر آماده شده

بعد از اینکه خمیر استراحت کرد به مرحله پایانی کار می رسیم. در این مرحله باید چونه های کوچکی از خمیر جدا کرده و آن ها را به صورت گلوله های توپی درآوریم.

  • درست کردن خمیرهای توپی: به کمک قاشق یا دست، مقداری از خمیر را جدا کرده و آن را در دست می غلطانیم تا به حالت گلوله توپی کوچک درآید. اگر می خواهید شیرینی های شما فرم بهتری داشته و هم اندازه باشند، می توانید برای جدا کردن خمیر از اسکوپ زن استفاده کنید.
  • آغشته کردن خمیر به گلاب: می توانید گلاب را در یک کاسه ریخته و خمیر خود را داخل آن غوطه ور کنید تا سطح خمیر مرطوب شود. بدین ترتیب چسبندگی مواد به سطح خمیر بیشتر خواهد شد. با این حال، استفاده از گلاب در این مرحله اختیاری است و اگر به طعم آن علاقه ندارید از این مرحله صرف نظر کرده و یا از آب استفاده کنید.
  • غلطاندن خمیر داخل مغزها: پودر نارگیل رنگی با رنگ دلخواه، پودر نارگیل معمولی، پودر پسته، کنجد و یا هر روکش پودری دیگری که در نظر گرفته اید داخل ظرف های جداگانه بریزید. خمیرهای توپی را داخل پودرها بغلطانید تا پودر به طور یکنواخت به همه جای خمیر بچسبد.

طرز تهیه شیرینی قیطونی در منزل

نکات مهم در این مرحله از پخت شیرینی قیطونی:

  • در صورتی که می خواهید پودر نارگیل رنگی داشته باشید، ابتدا مقداری رنگ خوراکی را داخل کیسه پلاستیکی ریخته و سپس پودر نارگیل خود را به آن اضافه کرده و با هم مخلوط کنید تا پودرهای نارگیل رنگ بگیرند.
  • می توانید از مغزهای دیگر مثل فندق، بادام زمینی، گردو، و بادام درختی نیز به عنوان کاور خمیر استفاده کنید. اما زمان پخت کمی طولانی تر خواهد شد.

شیرینی قیطونی خانگی برای عید نوروز

۶٫ نحوه پخت شیرینی قیطونی: قرار دادن داخل فر

حال که گلوله های رنگی آماده شده اند، به مرحله پخت شیرینی قیطونی رسیده ایم. کف سینی فر کاغذ روغنی قرار می دهیم. بعد از آماده کردن هر یک از شیرینی های توپی، آن ها را با فاصله در داخل سینی فر می‌چینیم.

  • گرم کردن فر: قبل از قرار دادن شیرینی ها داخل فر، آن را با دمای ۱۷۰ تا ۱۸۰ درجه روشن کنید تا گرم شود.
  • مدت زمان پخت شیرینی قیطونی: شیرینی ها را به مدت ۱۵ الی ۲۰ دقیقه داخل فر با دمای ۱۷۰ درجه قرار دهید. مدت زمان دقیق پخت، به نوع پوششی که برای رویه شیرینی انتخاب کرده اید بستگی دارد. به عنوان مثال پودر نارگیل زودتر از مغزها می پزد. زمانی که شیرینی ها اندکی ترک بخورند و به راحتی از سینی فر جدا شوند، یعنی پخته شده اند.

نحوه پخت شیرینی قیطونی در خانه

  • مدت زمان سرد شدن: بعد از خارج کردن سینی از فر، به هیچ وجه نباید به شیرینی ها دست بزنید چون به سرعت پودر می شوند. اجازه دهید شیرینی ها برای مدتی بیرون مانده و سرد شوند.
  • چیدن در ظرف پذیرایی: در نهایت پس از خنک شدن شیرینی ها، به راحتی آن ها را از سینی جدا کرده و داخل ظرف سرو خود بچینید. نوش جان!